Bu haber kez okundu.

Makine Kırılma Sigortaları

 

Sektörün kullandığı makineleri zarara uğratacak  pek çok risk mevcuttur. Sigortacılar bu riskelere karşı makineleri sigorta etmektedir. Makinelerin pek çok riske karşı sigorta edilmesi “Makine Kırılması Sigortası” ile yapılmaktadır.

Makine Kırılması Sigortası neleri kapsamaktadır?

MKS (Makine Kırılma Sigortası) tüm riskleri ( All Risks) karşılayan bir sigorta olarak tanımlanmasına rağmen bazı parça ve riskler istisna edilerek teminat kapsamı dışında tutulur. Bunların ayrıca sigorta edilmesi mümkündür.

MKS poliçede imal yılı, niteliği, ve değeri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten meydana gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin eder.

 Ancak kullanıma bağlı ve mutad olarak değişmesi gereken parçalar ile sarf malzemeleri (Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutad olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında)) istisna edilmiş olup temin edilemez. 

Bunların dışında aşağıdaki riskler, istisna edilmiş riskler olup aynı sözleşmede ayrı prim ödenerek ek sözleşme ile sigorta edilebilir. 

  • Patlama(infilak) hasarları
  • Temel ve kaidelerde oluşan zararlar
  • Tamirin daha hızlı yapılması için normalden daha fazla ücret ödemeyi gerektiren fazla mesai, tatil günü ücreti ve uçak dışında kalan seri vasıta nakliye masrafları,
  • Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketi zararları,
  • Terör zararları
  • Çevre kirliliği zararları

Yukarında belirtilen zararlar MKS sigortası içinde ek prim ödeyerek teminat altına alınabilir. Ancak aşağıda belirtilen riskler tümüyle teminat kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu riskeler ayrı sigortalar ile sigortalanmalıdır.

  • Savaş, istila, iç savaş, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati ve askeri hareketler sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
  • Her türlü nükleer kirlenme zararları,
  • Kamu otoritesi tarafından sigortalı kıymet üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar, 
  • Yangın ve yıldırım nedeniyle oluşan zararlar,
  • Hangi sebepten husule gelirse gelsin her türlü kar kaybı ve mali mesuliyet zararları  
  • Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs zararları, 
  • Toprak çökmesi veya kayması, çiğ, volkan indifaları, deprem, sel ve su basması gibi tabii afet zararları 
  • Normal kullanımdan kaynaklanan veya zamana bağlı oluşan zararlar, 
  • Kimyevi madde ve gaz oksidasyonu, patlaması, atmosferik elektrikiyet sebebiyle patlamaya mütemayil tozların infilakinden, 
  • Sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinde artan zararlar, 
  • Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kasdından ve ayrıca sözleşme varsa ağır kusurundan mütevellit maddi ziya ve hasarlar. 
  • Terör sonucu oluşan biyolojik ve/veya kimyasal kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler nedeniyle oluşacak bütün zararlar. 

 

Yukarıda teminat dışında bırakılan durumlar ayrı sigorta sözleşmeleri ile sigorta edilmelidir. En çok karşılaşılan hırsızlık, yangın ve yangın ek teminatları (deprem, sel basması, yer kayması, doğal afetler) ayrı sigorta edilmelidir. Bu sigortalar paket poliçe denilen tek poliçede belirtilebilir ama MKS sigortası kapsamında değil, yangın ve hırsızlık sigortaları kapsamında (bu sigortaların genel şartlarına göre) sigorta edilir. İhmal edilmemesi gereken bir hususta sorumluluk sigortalarıdır.

Buraya kadar yapılan incelemede, Makine Kırılması Sigortası ile sigorta ettirilen makinenin ayrıca Yangın ve ek teminatları, hırsızlık ve sorumluluk sigortalarının ayrıca sigorta edilmesi gerektiği, bir hasar meydana geldiğinde mutad değişmesi gereken parça ve sarf malzemelerinin teminat kapsamında olmadığı ortaya konulmuştur.

Bunların dışında sigorta yaptırılırken 3 temel husus daha bilinmeli ve sigorta buna göre yapılmalıdır.  Birincisi sigorta değeridir. MKS genel şartlarına göre sigorta edilmesi gereken bedel (hasar tarihinde belirlenecek) makinenin yerine yeni ikame bedeli olmadır. Yani aynı makinenin yeni olarak yerine konulması bedelidir. Sigorta değeri belirlemede çeşitli hatalar yapılmaktadır.  En çok yapılan hatalar; makinenin mevcut 2. el (rayiç) bedelinin belirtilmesi, alış tarihli fatura bedelinin belirtilmesi (zaman içerisindeki bedel farklarının ihmal edilmesi) ve sadece fatura bedeli belirtilip makineye ek olarak yapılan masrafların (tesisat, ek parça bedelleri vb)  sigorta bedeline ilave edilmemesidir. Sigorta poliçesinde belirtilen bedel makinenin hasar tarihindeki yeni değerinden (makine +tesisat + ek parça+ vergiler+ taşıma masrafları vb. dahil) düşük ise eksik sigorta mevcut olup, tazminat poliçede belirtilen bedel ile makine ikame değeri oranında hesaplanır. Örneğin sigorta edilen makine bedeli 600.000 TL, yeni makine bedeli 1.000.000 TL, hasar 200.000 TL olsun. Eksik sigorta olduğu, bir başka deyişle makine % 60 oranında sigortalı olduğu için sigorta şirketi 200.000 TL değil, bunun % 60 ı olan 120.000 TL den sorumlu olacaktır.

İkinci husus; Kısmi hasar meydana geldiğinde değişen parçalardan ve işçiliklerden eskime, aşınma veya başka isim altında indirim yapılamaz. Uygulamada bazı sigorta şirketleri katılım payı, eski yeni indirimi adı altında bazı kesintiler yapmaktadır. Bu tür kesintiler mevzuata uygun değildir. Sadece değişen parçanın bir ekonomik değeri var ise bu bedel ve muafiyet düşülebilir.

Tam ziya hasarlarında ise makinenin rayiç bedeli üzerinden tazminat hesaplanır. Yukarıdaki örnekte rayiç (2.el) değeri 600.000 TL olan makine poliçe bedeli 1.000.000 TL olarak belirtilmiş olsa dahi 600.000 TL üzerinden tazminat hesaplanır.

Üçüncü  husus ise muafiyetlerdir. Prim bedellerinin düşük olması, küçük hasarlarda operasyon maliyetleri ve tazminat giderleri oluşmaması için sözleşmelerde muafiyetler konulmaktadır. Muafiyetler genelde asgari bir bedelin altında olmayacak şekilde hasarın veya sigorta bedelinin belli bir oranı olarak konulmaktadır.  Muafiyet, hasar bedeli üzerinden konulmuş ise hasarın muafiyet oranı hesaplanır, asgari muafiyetten düşük ise asgari muafiyet yüksek ise hesaplanan bedel tazminat hesabında düşülür. Yukarıdaki örnek üzerinden gidersek muafiyet asgari 15.000 TL olmak üzere hasar bedelinin % 5 olsun. Hasarın (200.000 TL) % 5 i  10.000 TL dir. Asgari muafiyet 20.000 TL olduğu için 20.000 TL muafiyet uygulanır.    Muafiyet sigorta bedeli üzerinden uygulanırsa;  örneğin muafiyet şartı asgari 15.000 TL olmak üzere sigorta bedelin % 5 i olsun bu durumda muafiyet sigorta bedelinin (1.000.000 TL) % 5 i olan 50.000 TL olacaktır.

Sigorta ciddi teknik bilgi ve deneyim gerektirmektedir. Uygulamada pek çok hatalı sigorta ile karşılaşmakta olup sigortalılar önemli kayıplara uğramaktadır. Sigorta yaptırırken bilgi ve deneyimli sigorta aracıları ile çalışılmasını şiddetle önermekteyim.

2017 yılının mutluluk getirmesi dileğiyle…

 

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol